Blog > Komentarze do wpisu
historia internetu w polsce cz.15
Handel w Polskim Internecie

Historia polskiego handlu internetowego

Zaczyna się dopiero wraz z uposzechnieniem Internetu i WWW w naszym kraju. Jeśli przyjrzymy się początkom to zobaczymy, że dominowały przedsiębiorstwa inwestycyjne. Pierwszymi firmami były te, które tworzyły okablowanie sieciowe i strukturalne. Tak więc za pierwsze firmy internetowe należy uznać NASK i TPSA. Stworzyły one wielkie sieci telekomunikacyjne, któe przez długi czas były podstawą komunikacji w naszym kraju.

Pierwsi dostawcy komercyjni

Firmy, które zaczęły działać w tej branży skupiały się więc raczej na dostarczaniu Internetu do domów. Pierwszą z nich była ATM. W 1993 roku, pod marką IKP (Internet Komercyjny w Polsce) – jako pierwsze polskie prywatne przedsiębiorstwo ATM oferował komercyjny dostęp do Internetu. Dotyczyło to początkowo tylko mieszkańców Warszawy.

Z innych firm, które były pierwsze trzeba wymienić Solidex, który we wrześniu 1993 roku wraz TP SA oferował dostęp do POLPAKu (choć do protokołu X.25, nie Internet) na Poczcie Głównej w Krakowie w cenie 800 zł/min, konto kosztowało miesięcznie 2.5  miliona starych złotych.

W Łodzi, w styczniu 1995 ruszył Publiczny Dostęp do Internetu. Cena pełnego dostępu  wynosiła 38.5 nowych zł/mies. (385 tys. st. zł).

Były to jednak drogie oferty. Pierwszą naprawdę tania ofertę była Maloka BBS Stanisława Tymińskiego. Od kwietnia 1994 do sierpnia 1996 roku oferował stosunkowo tani dostęp do Internetu. Był realną konkurencją dla NASK.

Kolejne przedsięwzięcia inwestycyjne

Na polskim rynku dominowali przez długi czas dostawcy. Wynikało to z niedostatku infrastruktury w naszym kraju. Stąd na realne perspektywy rozwoju liczyły firmy telefoniczne jak TPSA, Netia, Dialog. Na swój kawałek rynku mogły też liczyć operatorzy telewizji kablowej jak Aster, UPC, Vectra. Zazwyczaj było to tylko zajęcie uboczne. Większość firm będących dostawcami usług internetowych zajmowała się także zakładaniem sieci komputerowych, sprzedażą oprogramowania, a nawet montażem komputerów.

Providerzy wykorzystywali przede wszystkim linie telefoniczne. Dominowały numery dostępowe typu 0 20 21 22. Nieliczni szczęśliwcy mogli korzystać z kablówki lub (szczyt marzeń) z sieci osiedlowych.

Sytuację zmieniło pojawienie się usług opartych na technologiach DSL i ADSL. Były to SDI, Neostrada, Internet DSL, Multimo, Net24. Pozwoliły one na upowszechnienie sie Internetu i wzrost znaczenia nowych usług sieciowych.

Upowszechnienie Internetu

Każdy handel (a więc i e–handel) potrzebuje klienta (lub e–klienta). Aby ten mógł kupować w Sieci, ta musiała być powszechna. Jakiekolwiek ruchy biznesowe stały się mozliwe dopiero po kwietniu 1996 roku, gdy TPSA uuchomiła numer 0 20 21 22. Każdorazowe logowanie do sieci witało nas sławnymi trzema P i złowrogim piskiem modemu telefonicznego. Niestety to tylko pozwoliło na zapoznanie się z możliwościami prowadzenia interesów. Rachunki za telefon były wysokie, co nie sprzyjało handlu sieciowemu.

Sytuacja sie zmieniła dopiero po wprowadzeniu usług typu SDI i Neostrada.  Spadek cen za dostęp do Internetu i upowszechnienie łączy szerokopasmowych pozwolił  handlowi internetowego rozwinąć skrzydła.  Przecietny uzytkownik zaczął być dostępny w sieci. Pokonał strach przed transakcjami w Internecie. Sklepy, serwisy, banki zaczęły wprowadzać programy oraz produkty ułatwiające życie kupującym w sieci. Dzięki niższym cenom, wygodzie i bezpieczeństwu elektronicznego kupna i zapłaty za towar oraz spadającym kosztom przesyłek, Internet stał się atrakcyjnym środowiskiem dla robienia zakupów.

Handel w Internecie

Wraz z pogłoskami zza oceanu o zbijanych na Internecie fortunach i wzrastającą dostepnością Sieci zaczęto i u nas myśleć o nowej formie zarabiania. Pierwsze sklepy internetowe powstawały jedynie jako uzupełnienie oferty tradycyjnych placówek. Polacy bali się na razie poświęcić jedynie biznesowi w sieci. Skala przedsięwzięć była różna. Powstawały witryny małych, rodzinnych firm jak i wielkich koncernów.

Zainteresowanie Internetem stało się powodem rozszerzenia działalności wielu wcześniej istniejących firm (najlepszym przykładem jest Optimus, z portalem internetowym OptimusNet - obecnie Onet.pl), a także powstanie nowych (jak Interia, wydawca portalu Interia.pl).

Jednym z pierwszych sklepów, któe odniosły sukces był Merlin.pl, który został założony 1 kwietnia 1999 roku (to jednak nie Prima Aprilis). Niewiel później powstał portal empik.pl.

Pierwszy intermarket

Pierwszym supermarketem internetowym w Polsce był Totu z Poznania. Powstał 16 lipca 1997 roku. Jego założycielem był Wojciech Bogajewski. Specjalizował się w sprzedazy artykułów spożywczych, chemicznych i kosmetyków przez Internet. Witryna WWW była po prostu rozwinięciem istniejącego od 1990 roku supermarketu.

totu

Logo firmy Totu

Twórca był bardzo ambitny i operatywny. W krótkim czasie firma była w stanie dostarczyć zamówienie w ciągu 2 godzin do czterech miast w Polsce. Dzisiaj tak jest to możliwe dla połowy Polski. Obecnie można tu kupić szeroki asortyment towarów - również AGD, RTV, zabawki. Swoje stoiska mają również lokalni producenci z Wielkopolski: Gerber i Bobo Frut dla dziecka, Sokołów z doskonałymi wędlinami czy Kamis z przyprawami z całego świata.

totu w 1998 roku

Pierwsza strona totu.com (ekran z web.archive)

Hipermarket ToTu ma obecnie w swojej ofercie kilkaset tysięcy produktów z kilkudziesięciu współpracujących sklepów. Idea ta polega na tym, że zamówienie jest składane na stronie internetowej, a realizuje je najbliższy klientowi  sklep. Po to trzeba wpisać kod pocztowy, by móc zlokalizować położenie uzytkownika. Przyjęty sposób realizacji się sprawdził i nie przepadł w czasach bańki dot.comów.

Katalog sklepów internetowych

Oprócz pojedynczcyh sklepów pojawiały się także internetowe odpowiedniki centrów (galerii) handlowych. Była to po prostu strona WWW będąca zbiorem skatalogowanych w nich sklepów internetowych. Katalogi są bardzo wygodne i pożyteczne, gdyż klient szukając jakiegoś określonego sklepu, firmy, czy towaru może, wybierając określoną kategorię, łatwo trafić do interesującego go obszaru

Wśród pierwszych polskich centrów istniały:

  • ZAKUPIN
  • Dzielnica Handlowa
  • Centrum Handlowe firmy Optimus

Zakupin

Najbardziej znany wówczas był Zakupin. Rozpoczął działalność w połowie listopada 1997 roku. Został stworzony przez Super Media, dostawcę usług internetowych. Kierownikiem Zakupina, zajmującym się uzupełnianiem katalogu i jego kontaktem ze światem zewnętrznym była Anna Kamińska, a koordynatorem projektu - Magdalena Rusak.

Na ówczesne czasy było to największe przedsięwzięcie w Polsce.W zamysle miał być pełnym spisem wszystkich witryn handlowych i umożliwiającym składanie w nich zamówień przy pomocy Internetu. Poczatkowo na jego stronach można odnaleźć adresy ponad dwustu siedemdziesięciu sklepów internetowych, pod koniec już ponad 390.

Całość podzielono na branże i podbranże. Dany sklep moze znaleźć się w kilku miejscach katalogu (jeśli miał szeroki asortyment towaru). Planowane również wprowadzenie wyszukiwania pełnotekstowego, które znacznie ułatwiłoby odnalezienie towarów i ich sprzedawców. Centrum było również przydatne sprzedającym. Pozwalało na ułatwienie promocji sklepu, dotarcie do potencjalnych klientów, a także na przyjrzenie się konkurencji.

Zakupin tworzono jest z użyciem bazy Lotus Notes firmy IBM, która służy do uaktualniania zawartości katalogu i bazy SQL firmy Sybase, pozwalającej na konwertowanie treści katalogu do dokumentów HTML.

Zakupin miał się utrzymywać z trzech źródeł: opłat za umieszczenie informacji o sklepie w katalogu, reklam i sprzedaży sklepów. Serwis był dostęny pod adresem www.zakupy.supermedia.pl. Katalog sklepów istniał do czerwca 2001 roku. Przegrał z wyszukiwarkami, które pozwalały znaleźć szybciej dowolny produkt, również handlowy. Bardziej się też opłacało reklamować w dużych portalach lub u twórców wyszukiwarek.

 

Aukcje internetowe

Jeśli mielibyśmy opisać jednym słowem serwisy aukcyjne w Polsce to brzmi ono: Allegro. Jest to pierwszy serwisa aukcyjny w naszym kraju. Powstał 13 grudnia 1999 roku. Umiejętne wykorzystanie tego faktu spowodowało, że obecnie jest to największy serwis aukcyjny w naszym kraju.

Oczywiście nie był to jedyny serwis. Powstawało ich wiele, ale nie udało się im przebić. W starszych zasopismach mozna znaleźć reklamy takich serwisów jak licytacja.pl, e-aukcja.pl, interaukcja.com.pl, sprzedane.pl, aukcje-platforma.pl,Polano.pl, Vatera.pl.

Liderem pozostało allegro. W roku 2000 serwis miał już 66 tysięcy zarejestrowanych użytkowników, a jego obroty w roku 2000 osiągnęły 19,5 miliona złotych. W 2002 roku Allegro posiadało już 65 procent całego rynku aukcji w Polsce. Obenie jest to 81 %.

Nieudało się pokonac nawet potentatowi na świecie. eBay istnieje na naszym rynku ale na zaledwie 1,5 % obrotów. Wyprzedzają go inne rodzime portale aukcyjne - Świstak, Aukcjusz.

Samo utworzenie własnego serwisu aukcyjnego jest bardzo proste. Można wykorzystać wiele gotowych skryptów, za pomocą których uda się zrobić to w ciągu kilku wieczorów. Większy problem jest z utrzymaniem i rozwojem serwisu. To nie tylko witryna w Internecie, ale przede wszystkim - cała społeczność użytkowników. Dlatego będzie bardzo trudno wygrać z allegro.

Giełda w Internecie

Polska Giełda jest stosunkowo młodą giełdą. Pierwsza sesja odbyła dię 16 kwietnia 1991 roku. Wzięło w niej udział 7 domów maklerskich, na której notowano akcje 5 spółek. Wpłynęło wówczas 112 zleceń kupna i sprzedaży, a łączny obrót giełdy wyniósł 1.990 zł. Notowania były początkowo podawane w prasie.

W sierpniu 1992 roku uruchomiono elektroniczny serwis informacji giełdowych KING, co pozwoliło na szybkie upowszechnianie informacji ekonomicznych. Stąd tylko krok do publikacji elektronicznej. 15 lipca 1993 roku rozpoczęto przekazywanie wyników notowań do telegazety. To dziś trochę zapomniany sposób komunikacji, ale podobny do Internetu.

Szybko wykorzystano też istnienie Internetu. Według kalendarium polskiego Internetu pierwsze notowania giełdy warszawskiej były dostępne w internecie w lipcu 1993 roku.  A więc zaledwie 2 lata po jej powstaniu. Nie udało mi sie jednak znaleźć witryny gdzie były publikowane. Na pewno jednak 5 lipca zostały skomputeryzowny system dogrywki.

W archiwach giełdy najstarszy dostępny zapis jest datowany na 18 kwiecień 1994 rok (jest to tzw. data bazowa). Dotyczy wskaźnika WIG20 (20 największych spółek).

Na luty 2000 datuje się początek udostępniania przez dystrybutorów serwisów giełdowych danych w czasie rzeczywistym w Internecie.

Banki elektroniczne

Pierwszym bankiem, który zaistniał w Internecie był Powszechny Bank Gospodarczy S.A. w Łodzi. 14 października 1998 roku został oficjalnie otwarty Oddział Elektroniczny banku PBG S.A. Uroczystego otwarcia oddziału dokonała prezes banku Pekao S.A., Maria Wiśniewska.

Oddział ten umożliwia zarówno osobom fizycznym, jak i firmom zakładanie rachunków bankowych obsługiwanych przez Internet. W ciągu kilku godzin działania internetowego oddziału Powszechnego Banku Gospodarczego 100 osób zgłosiło wnioski o otwarcie konta.

Od stycznia 1999 PBG został wchłoniety przez giganta polskiej bankowości PKO SA. W listopadzie w wyniku połączenia Oddziału Elektronicznego i Centrum Bankowych Usług Telefonicznych powstało Centrum Bankowości Elektronicznej TELEPEKAO 24. Z Centrum Bankowości Elektronicznej TELEPEKAO 24 mogą korzystać zarówno osoby fizyczne, jak i przedsiębiorstwa.

Pierwszym w pełni wirtualnym bankiem w Polsce był mBank. BRE Bank otworzył go jako niezależną filię, działająca tylko w Internecie.  Uruchomiony został 26 listopada 2000 roku.

Już w rok po debiucie mBank zanotował 100.000 otwartych kont bankowych. Specjaliści podkreślają, że doskonały moment pojawienia się banku w sieci w dużej mierze ułatwił start tak poważnej inicjatywie w Polskim internecie. mBank uruchomił istną rewolucję na rynku e-bankowości nakręcając przy okazji spiralę kolejnych debiutów banków, której kulminacyjny moment  przypadł na rok 2001. Od tego momentu już prawie każdy tradycyjny polski bank posiadał możliwość korzystania z konta za pomocą sieci.

Aspekty prawne handlu elektronicznego w Polsce

Umowy cywilno-prawne zawierane za pomocą metod elektronicznych uregulowane są przepisami kodeksu cywilnego oraz (od 1 lipca 2000 r.) – przepisami ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz. 271).

Ustawodawca przewidział 10 dniowy okres zwrotu towaru bez podania przyczyny, ale tylko w przypadku kiedy towar nie był używany, posiada oryginalne opakowanie i nie był wykonany na zamówienie.

poniedziałek, 09 maja 2011, de_marcon

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:

Inne moje strony i blogi