Blog > Komentarze do wpisu
historia internetu w polsce cz.22
Komunikatory internetowe

Komunikatory w Polsce

Jaki znasz komunikator? Na tak postawione pytanie, pierwszą odpowiedzią jaka padnie jest Gadu-Gadu. To odpowiada stanowi faktycznemu na naszym rynku.Korzysta z niego 8 milionów użytkowników. Istnieją oczywiście też inni, ale głównie dlatego, ze też obsługują sieć GG.

Początki

Pierwszym sposobami komunikacji w Polsce był IRC. Pierwszy serwer powstał w 1993 roku na AGH w Krakowie. Stała się podstawowym sposobem komuniakcji wśród studentów i pracowników akademickich. Jednak nie była popularna wśród innych uzytkowników ze względu na tekstowy tryb pracy i dość zhierarchizowany sposób korzystania z IRCu.

Drugą metodą był czat. W Polsce pierwszy taka usługę wprowadził portal Wirtualna Polska (w czerwcu 1997 roku). Jednak trzeba było korzystać z okna w przeglądarce internetowej, co nie było tak wygodne. Łącza nie były też za szybkie, co powodowało wolną pracę czatu.

Potrzebne było coś nowego. Coś co jest łątwe do instalacji, konfiguracji i obsługi. Program, który komunikowałby się w trybie tekstowym, nie obciążając za bardzo zasobów i łącza. Inspiracją stało się ICQ stworzone przez kilku izraelskich programistów. Jego popularność na świecie była bardzo duża. Komunikator ten był szybki i wygodny. Nic więc dziwnego, że stał się natchnieniem dla wielu twórców.

Zaletami była możliwość szybkiej komunikacji, taniej (na pewno taniej niz przez telefon - zwłaszcza z innymi miastami i zagranicą), przesyłu plików, zapisywania kontaktów itp.

Komunikatory

Na początku było Gadu-Gadu

Pierwszym komunikatorem w Polsce jest Gadu-Gadu. Pierwsza wersja wyszla 15 sierpnia 2000 roku. Autorem programu jest Łukasz Foltyn. Ciekawostką jest fakt, że numeracja Gadu-Gadu zaczęła się od 3.0. Wynika to z faktu, ze wcześniej był program SMS-Express, który słuzył do wysyłania darmowych SMSów. Zakończył się na wersji 2.40. GG było jego rozwinięciem, stąd kontynuacja numeracji.

Gadu-Gadu wykorzystało fakt, że było pierwsze. Zdobyło szybko mnóstwo uzytkowników i nie oddało przewagi. Obecnie ma ponad 6,5 miliona aktywnych użytkowników.

Tlen.pl

Tlen.pl to drugi pod względem popularności komunikator polski. Został stworzony przez zespół portalu O2, do czego nawiązuje nazwa aplikacji.

Do zalet należała zarówno możliwość w dwie osoby jak i organizowania konferencji. Użytkownicy mieli tez czytelny adres typu login@tlen.pl (służył róniez jako adres e-maila), a nie tylko anonimowy numer. Tlen.pl pracował zarówno jako oddzielna aplikacja jak i w czat (w okienku przeglądarki). Lubiany był tez za prosty i elastyczny interfejs (choc uzytkownicy GG mieli pewne problemy z przestawieniem się).

Zawarta w sierpniu 2003 roku umowa ustalała Tlen.pl jako jedyny komunikator w portalu gazeta.pl. Jednak w następnym roku pojawiły się spory dotyczące np. reklamy kont pocztowych w tych serwisach i opublikowanej przez O2 listy popularnosci portali, gdzie gazeta.pl znalazła się na 4 miejscu, po O2. Dlatego współpraca się skończyła.

Komunikator chcąc byc numerem 1 na naszym rynku był pionierem we wdrażaniu nowych pomysłów. Jako pierwszy komunikator pozwalał na połączenie się z więcej niż jedną siecią (obsługiwal oczywiście GG). Funkcjonalność taka stała się standardem na rynku komunikatorów w 2002 roku. W sierpniu 2002  roku, wprowadził pierwszą w Polsce usługiębezpłatnych rozmów głosowych VoIP. Od 15 maja 2003 roku oferuje dostęp do systemu przez telefon komórkowy i inne urządzenia przenośne - TlenMobile. W maju 2003 roku Tlen.pl jako pierwszy polski komunikator, wraz z operatorem telekomunikacyjnym Energis Polska, zaoferował internautom usługę ogólnopolskiego numeru dostępowego do internetu TlenDostęp 0209587.

W szczytowym okresie (2004 rok) miał blisko milion uzytkowników. Potem niestety ta liczba zaczęła maleć. Dominacja GG jest zbyt odczuwalna. Obecnie tj. w sierpniu 2010 roku  ma blisko pół miliona użytkowników. Spadowi próbuje się przeciwdziałać wprowadzając wersje na inne platformy - 4 marca 2009 roku komunikator wydano na GNU/Linux, a 12 marca na Mac OS X. Komunikator ratuje się integracją z Gadu-Gadu.

Tlen.pl jak wiele innych komunikatorów wdraża możliwość rozmowy głosowej przez komunikator. usługa tlenofon pozwala na prowadzenie bezpłatnych rozmów telefonicznych z innymi użytkownikami tej usługi oraz płatne z sieciami komórkowymi i stacjonarnymi na całym świecie.

WPKontakt

WPKontakt to komunikator autorsta portalu Wirtualna Polska. Początki programu to 27 kwietnia 2001 roku. Wtedy pokazała się wersja 0.9. Wersja 1.0.0. beta zawierała dodatkowo obsługę syntezy mowy. 18 czerwca 2001 roku ukazała sie stabilna wersja komunikatora.

Ważnym dniem był 6 grudnia 2001, gdy nowa wersja 2.0.0 została wzbogacona o rozmowy z sieciami ICQ i GG. Wersja 2.4.2 z 26 marca 2003r dodała możliwość rozmowy w protokole Jabber jak i to na co uzytkownicy czekali od dawna. Znalały się np. emotikony i liczne udogodnienia w interfejsie, co unowoczesniało program. Kojelne wersje byływ zbogacane o rozmowy głosowe i wideo.

WPKontakt miało możliwość wysyłania wiadomości na dekodery Cyfry +. (ukazywała się  na ekranie telewizora!). Program pozwalał też na odbiór e-maili. Był też skojarzony z portalem Wirtualna Polska, co pozwalało na korzystanie z wielu usług WP. Nowością była też synteza mowy. Po doinstalowaniu Serwera Syntezy Mowy WPKontakt mógł czytać przychodzące do wiadomości i powiadamiać głosem o obecności innych osób!

Wadą była mała ilość skórek, oddatków, schematów. To powodowało niewielką ilość chętnych do korzystania z WPKontakt. Tu też winien był portal. Za słabo reklamowął komunikator. Na obrone trzeba jednak dodać problemy WP, które groziły jej istnieniu.

Ostatnia wersją była 3.2.1 z 2006.03.09. Program przestał być rozwijany na rzecz Spika.

Spik

Zespół pracujacy przy WPKontakt postanowił rozwijac nowy projekt. Postanowiono napisać komunikator od nowa.  Pierwsze wydanie pojawiło się w Internecie 27 października 2005.

Uzytkownikom podobało się to, że dzięki optymalizacji kodu program był znacznie szybszy i mniej zasobochłonny niż jego poprzednik. Do podstawowych zalet należała możliwość prowadzenia rozmowy między komputerami znajdującymi się za NAT-em. Ponadto dzięki optymalizacji kodowania i przesyłania głosu, można rozmawiać nawet przy paśmie rzędu 2 KB/s w jedną stronę. Uproszczono również interfejs, zoptymalizowano obsługę archiwum oraz poprawiono zagadnienia sieciowe.

Dzieki tym zmianom większość uzytkowników WPKontakt przeszła na Spik. Działo się tak pomimo braku jakiejś promocji. Rewitalizacja była skuteczna. Jednak liczba korzystających z niego regularnie malała. Ostatnia stabilna wersja 2.7.3 została wydana 24 kwietnia 2009. Liczba korzystających wynosiła wtedy około 25 tysięcy osób. Wprawdzie momentami była nieco wyższa, ale nie ulega watpliwości, że niestety jest to program niszowy. Co, ciekawe dalej znajduje nowych fanów (najczęściej zniechęconych do GG).

SteFan

Jak każdy portal również Interia wydała własny komunikator. Nazywał się SteFan. Prace nad nim trwały od 20 marca 2006 roku. Jednak ostatnia wersja, która wyszła miała numer 0.9.1.2244 i dodatek beta w nazwie.

Komunikator miał typowe opcje jak inne programy tego typu. Wyrózniała go natomiast promocja robiona przez portal macierzysty. Maskotką aplikacji był młody SteFan (w czerwonej bluzie). Na stronie programu mozna było obejrzec zabawne filmiki i ściągnąć wygaszanie ekranu. Portal postawił na zbudowanie pozycji programu poprzez rozwój społeczności wokół niego. Program oczywiście obsługiwał sieci GG i Tlenu.

W lipcu 2006 roku SteFan miał około 50 tysięcy uzytkowników. Liczba ta potem nieco wzrosła, ale zaczęła spadać. Dlatego zaprzestano rozwoju komunikatora. Zamaist niego pomyślano o iDesk.

IDesk

iDesk to następca Stefana. Postanwiono odswieżyć interfejs i umozliwić lepszą konfigurację aplikacji do własnych upodobań. Umożliwiono komunikację z innymi sieciami: Gadu-Gadu, Tlen, Stefan. Z nowości dodano mozliwość oglądania telewizji internetowej Interia.tv i czatowania na CZATerii. Osoby uczące sie obcych języków dostało opcję tłumaczenia słów na inne języki (angielski, niemiecki, francuski).

Niestety aplikacja nie zyskała popularności. Pierwsza wersja (nosząca numer 0.1.0.2009) zostałą wydana 19 marca 2007 roku (rok po SteFanie). Program tworzono przez dwa lata, aż wresczie w marcu 2009 roku zaprzestano prac (na wersji 0.4.1.2466).

Onet Komunikator

Również portal Onet postanowił wejść na rynek komunikatorów. W lipcu 2001 roku wprowadził do polskiego Internetu program o nazwie OnetKomunikator. Miał wszystko co inne programy. Z nowości warto wymieć możliwość dołączenia do czatów na Onecie, możliwość jednoczesnej rozmowy z kilkoma osobami (taki miniczat), korzystanie ze skrzynki pcoztowej na Onecie.

Wadą był brak komunikacji z GG, co spowodowało odejście użytkowników. Ostatnia wersja z numerem 1.22 została wypuszczona 20 grudnia 2003 roku.

Onet Skype

Nie posiadając własnego komunikatora Onet próbował się reatować innym sposobem. 21 czerwca 2005 roku podpisął umowę z producentem komunikatora Skype. Skype zyskiwał w ten sposób mocnego sprzymierzeńca, który pomagał mu w ekspansji na polski rynek.

Postanowiono wydawać mutację pod marką onetu - OnetSkype. Dzięki temu użytkownicy portalu mogli skorzystać ze specjalnej wersji przeznaczonej dla nich. Wersja oczywiście za wiele się nie różniła od oryginału.

Z wazniejszych rzeczy dzięki OnetSkype polscy użytkownicy otrzymali możliwość korzystania z niemal wszystkich form płatności internetowych dostępnych w kraju. Onet-Skype nie zawiera żadnych reklam ani spyware’u. Mogli też zintegrowac swój profil i konto pocztowe na Onecie ze Skypem.

"Połączenie zaawansowanej technologii komunikatorów głosowych Skype oraz wysokiej wartości serwisów z internetową platformą medialną Onet.pl oraz jego bazą użytkowników ma ogromne znaczenie dla polskiego rynku. Jestem przekonany, ze OnetSkype zrewolucjonizuje komunikację polskich użytkowników nie tylko między sobą ale z całym światem" - powiedział Łukasz Wejchert, Prezes Zarządu i Dyrektor Generalny Onet.pl.

mytribe

Brak własnego komunikatora jednak doskwierał portalowi. Onet postanowił więc pracować nad własnym programem, ale już uwzględniającym duch czasów. Napisała ją firma ADEO. Pierwsza wresja (na Windows) zostałą wydana 28 kwietnia 2010 roku. Kilka dni później (5 maja) wyszły wersje dla Mac OS i Linuksa.

Widać, że twócy skutecznie odrobili lekcje. Jest to prawdziwy wielofunkcyjny produkt łączący funkcje komunikatora, klienta poczty elektronciznej, przeglądarki internetowej. Obsługuje 8 sieci komunikacyjnych (w tym oczywiście GG, ICQ, Jabber i tlen.pl). Nowością jest agregator aktywności na serwisach społecznościowych. Pokazuje to co robią członkowie serwisów społecznościowych (oczywiście trzeba mieć wczesniej tam konto). Ciekaywm pomysłem jest też mozliwość czytania i pisania blogów.

Problemem może być to, że tych możliwości jest dość duzo. Powstaje więc lekki bałagan, który może się okazac trudny do opanowania.

Multikomunikatory

Multikomunikator to odmiana komunikatora, ktory pozwala na łączenie się z uzytkownikami innych komuniaktorów. Takie aplikacje pozwalają na obsługe wielu sieci. Podstawowym pwoodem napisania takich porgramów jest chęć skorzystania z cudzej bazy klientów. Ponadto pozwala to na skorzystanie z cudzych serwerów i tym samym oszczędności na włąsnej infrastrukturze. Alternatywni klienci mogą tez mieć lepsze opcje i nie wyświetlają reklam.

Oczywiście nie wszystkim sie to podoba. W naszym kraju zwłaszcza Gadu-Gadu jest w ten sposób wykolegowywane. Jego sieć jest obsługiwane przez praktycznie wszystkich konkurentów (zwłaszcza przez tlen.pl czy AQQ). Regulamin użytkownika GG zabrania korzystania z innych programów, niż producenta.

Oczywiście istnieją tez tzw. otwarte protokoły komunikacji (jak Jabber/XMPP) gdzie nie trzeba się pytac o zgodę, a uzytkownicy różnych apkilacji mogą się ze sobą dogadywać.

Przykładowe programy to:

  • AQQ - program Daniela Zaborowskiego (wydawany przez CT Creative Team S.A. z Warszawy). Obsługuje sieci Jabber/XMPP, Gadu-Gadu i AQQ (sieć z poprzedniej wersji komunikatora AQQ 1.x). Wymaga instalacji MS IE w wersji 8.0.
  • EKG2 - (Eksperymentalny Klient Gadu-Gadu wersja 2) działa na systemach uniksowych (Linux, BSD, SunOS, Solaris, MacOS, X, BeOS). Obsługuje sieci Gadu-Gadu, jak i Jabber (również gtalk i tlen.pl) oraz pozwala na IRCowanie. Stanowi rozwinięcie programu EKG. Pracuje zarównow trybie konsolowym, jak i graficznym (w oparciu o bibliotekę GTK 2).
  • Gnu Gadu - pod Uniksy.
  • Konnekt - darmowy multikomunikator dla MS Windows. Obsługiwał następujące sieci: Gadu-Gadu, Tlen, AQQ, Jabber. Pracowano nad w latach 2002 do 2005. Jednak postepy nad programem były nikłe - ostatnią stabilną wersją była 0.6.22.137. Dlatego zaprzestano nad nim prac.
  • PalTalk - pozwala na kontakt z sieciami AOL, YAHOO! czy ICQ (brak Gadu-Gadu - stąd w Polsce miał małą siłę przebicia).
  • GGLite to istniejący od sierpnia 2005 roku darmowy multikomunikator. Obsługuje protokoły Gadu-Gadu, Tlen oraz XMPP. Zaletą programujest przejrzysty i łatwy w konfiguracji interfejs.
  • Hapi to kolejny polski multikomunikator. Obsługuje sieci Jabber/XMPP, Gadu-Gadu i ICQ. program był dość prosty i szybki. Niestety od 2005 nie jest rozwijany.

Inne platformy

Jak łatwo zauważyć wśród systemów operaycjnych dominuje MS Windows. To powoduje, że większość programów powstaje właśnie dla niego. Jednak istnieją też inne systemy operacyjne. Dlatego wśród pierwszych aplikacji komunikacyjnych powstały właśnie na Linuksa, różne inne Uniksy czy MacOS.  Część jest wymieniona wczesniej, a trzy poniżej.

  • EKG to skrót od Eksperymentalny Klient Gadu-Gadu autorstwa Wojciecha Kaniewskiego. Miał być otwartym klientem Gadu-Gadu dla systemów uniksowych (m.in. Linux, BSD, SunOS, Solaris) czy MacOS X, ale z pewnymi zmianami działa na innych systemach zgodnych z POSIX (np. BeOS). Został napisany na podstawie informacji uzyskanych przez badanie pakietów wysyłanych między klientem a serwerem (biblioteka libgadu). Działał w trybie konsolowym. Na jego bazie powstał EKG2.
  • GNU Gadu to komunikator do sieci popularnych w Polsce. Oparty jest o wtyczki, nawet interfejs (napisany w GTK+) jest wtyczką. Aktualnie obsługuje Gadu-Gadu, Tlen i Jabbera, umożliwia też wysyłanie SMS-ów. Obecnie dostępne są paczki dla Ubuntu, PLD Linux, Red Hat, Fedora Core, Mandriva, Slackware, FreeBSD, Yoper oraz Arch Linux. Aplikacja byłą rozwijana od 18 lutego 2003 roku (wersja 1.0.0) do wersji 2.3.0 (z 15 października 2006).
  • TleenX – to alternatywny klient protokołu Tlen.pl napisany pod Uniksy. Działa w środowisku X Window System wykorzystując bibliotekę GTK+. Posiada także obsługę sieci Jabber oraz Gadu-Gadu. Od wersji TleenX3 komunikator można uruchomić również na Windows i Mac OS X.

 

Alternatywni klienci Gadu-Gadu

Są oni napisani przede wszystkim pod inne systemy operacyjne. Nie jest to do końca legalne, ale oficjalnego programu GG nie ma na nic innego niż MS Windows. Skąd powstały aplikacje pod Uniksy, Linuksa i Mac OS. Istnieją tez aplikacje z kodem otwartym, które mozna przenieść na jescze inne egzotyczne OSy.

Przykłądem jest Kadu - komunikator internetowy będący klientem sieci Gadu-Gadu dla systemów Linux, BSD, Mac OS X. Od wersji 0.6.5 istnieją także nieoficjalne wersje dla systemów Windows, Haiku, Maemo. Kadu należy do grupy wolnego oprogramowania. Prace nad nim zaczęto w 2002 roku, kiedy okazało się, że GG nie wyjdzie na inne systemy niż MS Windows.

Trzeba też wspomnieć o EKG (Eksperymentalny Klient Gadu-Gadu), Gnu Gadu, Kadu, czy program Papla (MS Windows i telefony oparte o Javę). Obsługują go też programy zagraniczne: Kopete (na Linuksa), Adium (na Mac OS), Gajim (Linuks, BSD, Windows), czy inne komunikatory.

Nie jest to w smak firmie Gadu-Gadu, ale zawsze może odciąć inne programy.

Biblioteka libgadu

Przydatnym narzędziem dla tworzących jest biblioteka libgadu. Została napisana w ramach projektu EKG (Eksperymentalny Klient Gadu-Gadu). Jest też odstępna oddzielnie. Nie ma nic współnego z oryginalnym GG (firma nie udostępnia ani linijki kodu źródłowego). Została napisana metodą inżynierii wstecznej (ang. reverse engineering), poprzez analizę protokołu GG i wysyłanych wiadomości.

Biblioteka napoisana w C++ jest niezależna od systemu operacyjnego czy środowiska.Dzieki temu można pisać komunikatory w róznych systemach operacyjnych. Wykorzystują ja np. GNU Gadu, Kadu, Kopete czy ekg2. Można tez samemu napisac włąsny komunikator lub dodac taką funkcjonalność.

Komunikatory Portali

Odmianą komunikatorów są te przeznaczone dla użytkowników okreslonych portali. Ich zadaniem jest zacieśnienie więzów danej społeczności internetowej i trwalsze związanie ich z portalem. Zazwyczaj sa to tzw. komunikatory webowe, czyli osadzone na stronie WWW.

flircik

Portal sympatia wprowadził w 2007 roku interesujący dodatek dla swoich użytkowników. To komunikator w sugestywnej nazwie flircik. technicznie jest to kolejny program korzystający z protokołu Jabber. Jesli chodzi o opcje to sa to te same co w innych komunikatorach.

Nowością sa opcje intergracji z serwisem. Uzywanie programu wymaga posiadania konta w portalu. Wteyd komunikator pozwala dowiedzieć się czegoś więcej o osobie z którą rozmawiamy: profil, zdjęcie, zainteresowania.

Nktalk

Od stycznia 2010 roku użytkownicy Naszej-Klasy mają własny komunikator o nazwie nktalk. Testy trwały wcześniej od listopada 2009 roku. JAk podaje portal testowąło go ponad pół miliona użytkowników.

Graficznie był to niebieski pasek na dole ekranu (tak jak w Facebooku). Możliwości miał takie jak inne tego typu programy. Do użytkowania jest wymagane konto na nk.pl i bycie zalogowanym. Okazało sie jednak, że niekoniecznie. Można prowadzić rozmowy z osobami, które nie mają włączonej usługi NKtalk. Wysłana do nich wiadomość zostanie im dostarczona jako e-mail do skrzynki na NK.

Co ciekawe, okazało się, że nktalkiem można się połączyć z użytkownikami Jabbera. Tak więc jest to raczej multikomunikator webowy.

Skype

Skype to powstały w 2003 roku komunikator. Różni się od innych tym, ze działa w technologii P2P (ale nie tej pirackiej do dystrybucji plików). Umozliwia rozmowy głosowe i wideo. Uzytkownicy komputerów mogą rozmwqawiać za darmo, niezaleznie od tego gdzie są. To pozwala zwłaszcza osobom z zagranicy czy róznych miast zaoszcędzić na rozmowach telefonicznych. Możliwe jest też komunikowanie się z numerami stacjonarnymi jak i komórkowymi (choć jest to płatne). Ubocznymi możliwościami jest komunikacja tekstowa i transfer plików.

Autorami jest grupa szwedzkich i estońskich programistów. Ciekawostką jest to, że to ten samo zepsół co stworzył Kaazę - popularny swego czasu program wymiany plików. Apliakcja działa na kilku platformach: MS Windows, Linux i Mac OS.

Skype jest popularnym komunikatorem. Na świecie używa go ponad 250 milionów osób, a w Polsce ponad 4 miliony osób. Popularność zodbył zwłaszcza wśród osób, któe wyjechały za granice i chciały się kontaktować ze swymi bliskimi w kraju. NAsz rynek jest obiecujący dla spółki. W czerwcu 2005 roku wydała wraz z Onetem spersonalizowaną wersje programu: OnetSkype. W listopadzie tego samego roku otworzono tez predstawicielstwo w Polsce.

Skype narobił zamieszania w polskim rynku, lecz nie został numerem 1 - to nadal Gadu-Gadu. Jednakwytyczył nowe kierunki dla innych komunikatorów. Zaczęły go naśladować i podnosić poziom. To wszystko sprawiło, że konkurencja dalej trwa z korzyścią dla uzytkowników.

wtorek, 21 czerwca 2011, de_marcon

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
Gość: J.S, *.ip.netia.com.pl
2013/07/14 00:51:50
Co to znaczy, że Skype działa "w technologii P2P, ale nie tej pirackiej do dystrybucji plików"?! Skype zostało napisane przez tych samych ludzi, którzy wcześniej stworzyli program KaZaA, w swoim czasie synonim "pirackiej dystrybucji plików". Technologia jest dokładnie ta sama, oparta o ten sam kod.

Inne moje strony i blogi