Blog > Komentarze do wpisu
historia internetu w polsce cz.24
Polska Wikipedia

Polska Wikipedia

"Drodzy uczniowie, na zadanie domowe poszukajcie w Internecie materiałów na temat..." Takie zadania często są zadawane przez nauczycieli. Gdzie najczęściej uczniowie szukają? W Wikipedii. Popularne jednak powiedzenie: Jak tego nie ma w Wikipedii, to znaczy, że nie istnieje.

Fenomen Wikipedii wart jest analizy. Również Polska Wikipedia jest bardzo popularna stroną w Internecie. Powstała tez bardzo szybko. Angielska została stworzona 15 stycznia 2001 roku. Polska zaistniała 26 wrzesnia tego samego roku, jako dziewiąta z kolei Wikipedia.

Pierwotnie mieściła się pod adresem wiki.rozeta.com.pl (serwer należał do krakowskiej firmy Shift). Był to samodzielny projetk encyklopedii wzorowanej na Wikipedii. Nosiła ona nazwę Polska Wolna Encyklopedia Sieciowa (PWES). Załozyli ją Paweł Jochym i Krzysztof Jasiutowicz.

Pierwszym hasłem była Reguła_Titiusa-Bodego. Jest to hipoteza, według której średnie odległości planet od gwiazdy centralnej w systemie słonecznym spełniają pewną zależność: a = \frac{n+4}{10} , gdzie: a – średnia odległość planety od Słońca, n – 0, 3, 6, 12, 24, 48, ..., każda następna liczba jest podwojeniem poprzedniej.

Ostatecznie reguła przyjęła następującą postać:a=0,4 + 0,3 \cdot k. Niestety znamy tylko postac tego hasła z listopada 2002 roku.

 

PWSE

Polska Wielka Encyklopedia Sieciowa - poprzedniczka Wikipedii

Lokalizacja na serwerze firmy Shift była tylko tymczasowa. Szukano lepszego miejsca i adresu. Zaczęto od tego drugiego. Wykupiono adres pl.wikipedia.com, na który przeniesiono się 13 stycznia 2002 roku. PWES liczyła wówczas 815 artykułów.

Jednak postanowiono zrobić więcej. Zaczęto kontaktować się z władzami Fundacji Wikimedia, by podpiąć polski projekt. We wrześniu zmieniono nazwę encyklopedii na Polska Wikipedia. W pełni migracji dokonano 22 listopada 2002 gdy polska Wikipedia znalazła się pod adresem http://pl.wikipedia.org. Następnego dnia nastąpiło także przeniesienie zawartości polskiej Wikipedii na serwer z nową wersją oprogramowania (z oprogramowania napisanego w Perlu na napisane w PHP).

Rozrost Wikipedii

Pierwszy artykuł pojawił się 30 września 2001 roku. Kolejne powstawały w wolnym tempie. Powodem była mała liczba chętnych. Dopiero 31 Styczeń 2002 osiągnięto 1000 haseł. Kolejne zero ddoano ponad rok później 22 maja 2003 napisano artykuł o numerze 10 000. Średnio dziennie przybywało 20 artykułów.

Rok później wydajność wzrosła kilkakrotnie. Pod koniec 2004 roku pisano nawet 70 haseł na dzień! Nic dziwnego, ze udało się osiągnąć równo z końcem roku ich 50 000.

W 2005 roku WIkipedia zaczęła dorównywać Najbardziej znanym polskim wydawnictwom encyklopedycznym. 22 sierpnia osiągnęto 82 tysiące haseł, co równało ją z zasobami12-tomowej, Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN z lat 60. 22 października napisano ponad 140 000, co było równe liczbie haseł w 31-tomowej Wielkiej Encyklopedii PWN z lat 2000–2005.

W międzyczasie osiągnięto sześciocyfrowa liczbę: stutysięczne hasło stworzono 16 wrzesnia. Było to Lafarre. Było to możliwe dzięki większej liczbie ochotników i zastosowaniu botów, czyli programów tłumaczących.

Rok 2006 rozpoczęto z liczba 160 tysięcy haseł, a zakończono z dwa razy większą. W tym rokuobchodzono tez piąte urodziny polskiej wikipedii, które uhonorowane w najlepszy z możliwych sposobów: 26 września osiągnięto 300 tysięczny artykuł.

Był to też rok windowania się polskiej Wikipedii na szczyt. 15 stycznia polska wersja Wikipedii znalazła się na czwartym miejscu wyprzedzając japońską wersję Wikipedii i utrzymuje się na tym miejscu do dziś (z niewielkimi wahaniami). Zbliżyła się również do francuskiej wersji Wikipedii, a najmniejszą odległość odnotowano 18 lutego 2006. Różnica wynosiła wtedy około 27 tysięcy haseł. Później jednak liczba ta systematycznie się zwiększała.

Od tego momentu liczba artykułów tworzonych w ciągu roku spadała. W ciągu roku 2007 przybyły blisko 124493 hasła, a w nastepnych przybywało przecietnie po sto tysięcy rocznie. Półmilionowe hasło osiągnięto 14 maja 2008 roku. Było to: Pancerniki typu Tennessee.

Obecnie wikipedyści skupiają się raczej na poprawie jakości haseł, niz na ich ilości. Prowadzone sa akcje sprawdzania wiarygodności tresci, dodawane są linki i źródła.

Docenienie Wikipedii

Początkowo nie wróżono encyklopedii powodzenia. Sama idea tworzenia jej przez profesjonalistów i amatorów przeczyła zdrowemu rozsądkowi. Jednak stopniowy rozwój i liczni ochotnicy stworzyli witrynę, która została znaczącym źródłem wiedzy.

27 stycznia 2005 założyciele polskiej edycji Wikipedii, Krzysztof P. Jasiutowicz oraz Paweł Jochym, otrzymali nagrodę Internetowego Obywatela Roku 2004 przyznawaną przez stowarzyszenie Internet Obywatelski.

13 października 2009 Polskie Towarzystwo Informatyczne wyróżniło polską Wikipedię nagrodą im. Jana Łukasiewicza za innowacyjność społeczną.

Henryk Batuta

Henryk Batuta to fikcyjna postać, o któej hasło istniało od 8 listopada 2004 do 20 stycznia 2006, kiedy to po raz pierwszy zgłoszono je do usunięcia.Skasowano je 5 lutego.

Opisywało rzekomego działacza Komunistycznej Partii Polski, jeden z sześciu założycieli Związku Patriotów Polskich, "jedyny polski akcent" w twórczości Ernesta Hemingwaya itp. Miłośników teorii spiskowych ciekawiło to, ze miał on być Żydem (żydo-komuna, liberalizm, masoni itp). Autorami mistyfikacji była tzw. Armia Batuty. To grupa inteligwentnych osób, któe chciały wypróbować wiarygodność Wikipedii.

 

Informacje o panu Batucie pojawiały się również na stronach internetowych poświęconych historii Polski, komunizmowi, Żydom i literaturze oraz na wielu forach internetowych. Nie wiadomo, które opierały się na Wikipedii, czy były sposobami prowokacji i uwiarygodnienia hasła. W sumie wyszukiwarki zwracają kilka tysięcy stron z Henrykiem Batutą.

Sprawa była dość głośna (akurat w pięciolecie Wikipedii). Pisały o niej liczne gazety polskie i zagraniczne. Jimmy Wales, założyciel Wikipedii, zapytany  o 15-miesięczną obecność Henryka Batuty w Wikipedii odpowiedział: "Hmmm, cóż..., Artykuł o Henryku Batucie utrzymał się tak długo, ponieważ był bardzo przekonujący. Były jego zdjęcia, zdjęcia ulicy Batuty, wszystko zrobione mistrzowsko, tak żeby inni się nabrali. I nabraliśmy się. Ale takie rzeczy mogą się zdarzyć, zdarzają się zresztą również w tradycyjnych encyklopediach."

Ta afera miała też pozytywne znaczenie. Zwróciła uwagę na potrzebę selekcjonowania źródeł informacji. Po prostu nie wszystko co jest w Internecie, czy Wikipedii jest 100% pewne. Trzeba sięgnąć do źródeł, trochę pomysleć. Bezmyślne przepisywanie z komputera rodzi właśnie takie historie.

Sami wikipedyści zwrócili od tej chwili większą uwagę na potrzebę uźródlania artykułów. Regularnie sa organizowania akcje sprawdzania juz napisanych haseł i dodawania odnośników do nowych.

Wikipedia dzisiaj

Polska Wikipedia liczy około 800 tysięcy haseł. Pod tym względem jest czwarta na świecie (po nagielskiej, niemieckiej i francuskiej). Za nami są włoska, japońska i hiszpańska (o kilka tysięcy haseł mniej).

Pod względem stosunku liczby haseł ocenianych wewnątrz projektu jako dobre lub medalowe (najlepsze) do liczby wszystkich haseł, polskojęzyczny projekt plasuje się na poziomie porównywalnym do Wikipedii francuskiej, czeskiej, czy portugalskiej. Polska Wikipedia spośród 5 największych posiada najmniejszą tzw. głębię, która mierzy stosunek liczby stron nie będących hasłami encyklopedii do liczby haseł, oraz liczbę edycji przypadających na jeden artykuł/stronę. Za to produktywność, liczona jako liczba haseł do liczby pozostałych stron i liczba słów przypadających na jedną edycję stawia polską Wikipedię na jednym z pierwszych miejsc.

 

poniedziałek, 04 lipca 2011, de_marcon

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:

Inne moje strony i blogi